در هيماليا جاودانه شد

 

لیلا اسفندیاری کجوری راد
زادروز	۲۷ بهمن ۱۳۴۹ ۱۶ فوریه ۱۹۷۱ تهران , ایران
درگذشت	۳۱ تیر ۱۳۹۰ ۲۱ ژوئیه۲۰۱۱ (۴۰ سال) قله گاشربروم ۲ ،  پاکستان
علت مرگ	سقوط از کوه
ملیت	ایرانی
تحصیلات	میکروبیولوژی
پیشه	عضو باشگاه کوه نوردی و اسکی دماوند و هیات موسس انجمن غارنوردان و غارشناسان ایرانیان
سال‌های فعالیت	۱۳۹۰-۱۳۷۹
لقب	شیرزن کوهنورد، بانوی کوهستان
دین	اسلام
مذهب	شیعه

 

 

 

از روز جمعه ۳۱ تير، پيکر ليلا اسفندياری در ارتفاعات هيماليا و بين شکاف های يخی آرام گرفته است. زنی که صعودهای زمستانی اش از مسيرهای مختلف به دماوند و صعودش از ديواره علم کوه، فقط گام های نخست او در بلندپروازی های بی نظيرش در اين رشته ورزشی بود.

اولين زن ايرانی بود که «نانگاپاربات ۸۱۲۶ متری» به عنوان دومين قله دشوار جهان را فتح کرد و در همان صعود، سرپرست گروهی بود که تمام اعضايش مردان زبده کوهنوردی ايران بودند.

 

 

 

باز به عنوان اولین زن ایرانی به انتهای غار پراو در کرمانشاه رسید و صعودش به یخچال دره یخار نیز موفقیت آمیز بود.

 

در صعود به قله "کی دو" هم تا آستانه موفقیت کامل پیش رفت. قله هشت هزار متری گاشربروم 2 آخرین نقطه ای بود که او بر آن گام گذاشت. جایی که حتی زبده ترین کوهنوردان جهان، برای برداشتن هر قدم باید پنج بار نفس بکشند.

 

عبدالعظیم برهمنی از کوهنوردان تیم ملی ایران، مقصر اصلی این اتفاق تلخ را کارگر ارتفاع بالای لیلا می داند و می گوید: "کارگر ارتفاع بالای لیلا هیچ کمکی به او نمی کرد، به نحوی که وقتی من برای لیلا چای آماده کردم، کارگرش حتی در کنار چادر هم نبود، چه برسد به این که در موقع لازم بتواند به لیلا اسفندیاری کمک کند."

 

لیلا دیسک کمر داشت و جراحی هم کرد. گویا ریسک این عمل به قدری بالا بوده که خطر فلج شدن را هم در پی داشته؛ اما لیلا با تمام مصائب مالی که او را در تنگنا قرار داده بود، نه تنها بر این عارضه غلبه می کند، بلکه ارتفاعات هیمالیا را هم زیر پا می گذارد.

 

 

 

لیلا اسفندیاری و ماجراهای حیرت انگیز صعودهای انفرادی اش به مرتفع ترین قلل جهان، فقط زمانی بر سر زبان ها افتاد که در بام جهان لغزیده و پایین افتاده بود، همان جا که وصیت کرده بود:

  "اگر افتادم، بگذارید بمانم. می خواهم بام جهان آرامگاه ابدی ام باشد."

زنی که به خاطر انجام یک مصاحبه بدون روسری، محبوبیتی نزد مقامات ورزش ایران و فدراسیون کوهنوردی نداشت. آن ها که موفقیت های بین المللی ورزشکاران ایرانی را مصادره می کنند، در تمام این سال ها رغبتی به پوشش اخبار بانوی بی نظیر کوهنوردی ایران نداشتند. جستجویی در خبرگزاری های دولتی و آرشیو و سایت فدراسیون کوهنوردی جمهوری اسلامی ایران، گواه این موضوع است. تا جایی که حتی خبر صعود های تفریحی و دسته جمعی به اشترانکوه نیز شرح داده شده اما درباره تنهایی لیلای ایران در کمپ "کی دو" و در میان تیم های مجهز کوهنوردی اتریش، ایتالیا، امریکا و کره جنوبی، چیزی نوشته نشده است!

 

 

 

در فیلمی که به تازگی از تلاش لیلا برای صعود به "کی دو" پخش شده نشان می دهد زن تنهای ایرانی در پاکستان، جایی که تیم های اروپایی، امریکایی و آسیایی با تجهیزات و تدارکات کامل آمده اند، دوربین را به روی گام های نخستش بر ارتفاعات "کی دو" گرفته و نفس نفس زنان می گوید:

  "وقتی که شروع کردم کوله پشتی نداشتم، کفش و کیف کوهنوردی را قرض می گرفتم و لباس کوهنوردی را از تاناکورا (اجناس بنجل و دست چندم) خریدم. گاهی که از صعودهایم برمی گشتم پول کافی برای تردد نداشتم و خیلی وقت ها پس ا ز صعود، نمی توانستم یک فنجان چایی بخورم. اما نخواستم متوقف شوم. حالا من اینجا هستم، زیرا زن ایرانی می تواند."

 

جوزپه پمپلی کوهنورد ایتالیايی که به همراه  فابریزیو و ساموئل هنگام برگشت از قله گاشربروم 2 شاهد حادثه تلخ سقوط لیلا بود در ستایش او دراسکاردو این طور می نویسد:

او یک زن زیبای ایرانی بود ، تصمیم گرفته بود که صعود کند حتی به تنهايی و در مقابل همه چیز ، برعلیه بروکراسی حاکم بر کشورش که جایگاهی برای کوهنوردان مستقل قائل نیست، علی الخصوص وقتی که فدراسیون قدرتمندی در رأس باشد. تابستان گذشته در k2 به من گفت که مجبور شده  آپارتمانش در تهران را بفروشد و مجددا" با خانواده اش زندگی کند، فقط برای این که به آرزویش جامه عمل بپوشاند و به آن اکسپدیشن پرهزینه بپیوندد ، متاسفانه هیچ یک از ما سال گذشته موفق به صعود نشد و امسال لیلا بر روی گاشربروم 2 تلاش کرد. نمی دانم و ممکن که عامل اصلی سقوط او را هرگز ندانیم ، ناخوشی غیر مترقبه ، رهايی کارگاه ، خستگی ، ... ولی من فکر می کنم که چندان مهم نباشد که پی به عامل اصلی ببریم ، چیزی که مهم است فقدان یک شخص است ، یک دوست  که تاهمین دیروز با مابود ، حالا هیچ چیز باقی نمانده جز خاطره ای برای کسانی که او را دوست داشتند. عمگین می شوم که می بینم تها زنی که بر گاشربروم 2 تلاش کرد از میان ما رفت ، در میان این همه کوهنورد مغرور لیلا تنها کسی بود که شایستگی آن را داشت .باشد که سرآغازی باشد بر آزادی زنان سرزمین او .

 

 

سروها ایستاده می‌میرند
تقدیم به کسی‌ که ایستاده رفت....
و هیچ وقت شکست را قبول نکرد...

 

 

 

لیلا اسفندیاری کجوری راد (۲۷ بهمن ۱۳۴۹-۳۱ تیر ۱۳۹۰) کوهنورد ایرانی بود که سابقه صعود به قله دشوار نانگا پاربات را به عنوان اولين زن ایرانی صعودکننده به این قله در کارنامه داشت. صعودی که از سوی فدراسیون کوه نوردی جمهوری اسلامی ایران هرگز پذیرفته نشد،^[۱] دراین صعود، سرپرست گروهی بود که تمام اعضايش مردان زبده کوهنوردی ايران بودند.وی همچنین برای صعود به قله K2 تلاش کرده بود.

لیلا اسفندیاری در ۳۱ تیرماه ۱۳۹۰ پس از صعود موفق به قله ۸۰۳۵ متری گاشربروم ۲، از قلل قراقروم پاکستان در رشته کوه هیمالیا، دقایقی پس از صعود حین بازگشت، روی شیب یخی زیر قله دچار حادثه شد و پیکر لیلا پس از ۳۰۰ متر سقوط در ارتفاع نزدیک به ۷۷۰۰ متری جبهه پاکستان در مکانی خارج از مسیرمتوقف شد.او وصيت کرده بود اگر افتادم، بگذاريد بمانم. می خواهم «بام جهان» آرامگاه ابدی ام باشد.

وی در رشته میکروبیولوژی تحصیل کرده و کوهنوردی را از سال ۷۹ آغاز کرده بود و در سال ۸۱ به عضویت باشگاه اسکی و کوهنوردی دماوند در آمد. اولین صعود وی به قلل بالای ۸۰۰۰ متر در سال ۸۷ و با صعود به قله نانگاپاربات (۸۱۲۶ متر) صورت گرفت که در این صعود دیگر کوهنورد ایرانی، سامان نعمتی جان خود را از دست داد. در سال ۸۹ نیز تا ارتفاع ۷۵۶۵ متری قله K۲ صعود کرد که به دلیل هوای نامساعد همه گروه مجبور به بازگشت شدند.

وجه مشخص صعودهای وی به هیمالیا، تأمین هزینه صعودها شخصاً و بدون کمک های دولتی بوده است تا جایی که به گفته خود برای صعود به قله K2 مجبور شده است خانه خود را بفروشد.

سال ۱۳۸۱ لیلا اسفندیاری به عنوان اولین زن ایرانی موفق به پیمایش کامل غار پراو (كرمانشاه) شد. ولی همچنین در اکسپدیشن بین المللی سال 2010 میلادی در مگالایای هندوستان؛ اکتشافاتی داشته است. همچنین عضو هیات موسس انجمن غارنوردان و غارشناسان ایرانیان بوده است.