نادری: " نمی‌توانم آرام بنشینم و از پنجره کلاسم مردم گرسنه شهر را تماشا کنم که برای آزادی و حقوق خود می‌جنگند.»
نقل قول مستقیم از شهید آمریکایی راه مشروطه در ایران "هاوارد باسکرویل"
,
شهید هاوارد باسکرویل جوان  که به عنوان معلّم در "تبریز دوران  قاجاري" دروس  تاریخ و حقوق بین الملل و مذهب را تدریس می کرد.
 در حالی که تنها پنج ماه به پایان ماموریتش در ایران باقی مانده بود و می رفت تا با نامزد نوجوان و آمریکاییش جشن ازدواجی در آمریکا برگزار کند.
وقتی که می بیند تبریز به محاصره قوای محمدعلی شاه قاجار درآمده و ستارخان آزادي خواه نیز در برابر دشمنان مشروطه حاضر به تسلیم شهر نمی شود.

هاوارد جوان نیز شاگردان و دوستان تبریزی اش را تنها نمی گذارد.
 
وقتی سفارت آمریکا به او اصرار می کند که خاک ایران را هرچه زودتر ترک کند ، او یازده ماه تمام !  در کنار مردم تبریز می ماند شاید نجات مردم تبریز را به چشم ببیند. 

او تلاش می کند تا از سفارت دولت متبوع خودش ( آمریکا )و سفرای روس و انگلیس برای کمک به تغذیه و داروی مردم شهر کاری انجام بدهد، اما تلاشش  بی فایده بود.
 
او پس از ناامیدی از رحم و مروّت  دولت های خارجی ،   نهایتا از ستارخان اسلحه می گیرد و یکصد و پنجاه جوان مبارز تبریزی را همراهی می کند تا به عنوان "فوج نجات" محاصره تبریز را بشکنند و غذا برای مردم گرسنه تبریز تامین کنند .

وقتی کنسول آمريكا در تبریز به او فشار می آورد که "برای دولت آمریکا دردسر درست می کنی"،باسکرویل جوان پاسپورت آمریکایی اش را به کنسول آمریکا در تبریز پس می دهد و می گوید :
 "تنها فرق من با این مردم باشرف این است که من، فقط در ایران به دنیا نیامده ام !  "

وقتی او در عین  جوانی سردسته شاگردانش می شود تا به محاصره کنندگان بتازد ، نامزد نوجوانش "آنا" (که دختر مدیر آمريكايي مدرسه اش بود) به اصرار به او می گوید که دست از مبارزه بردارد و همین طور پدر نامزدش به او می گوید به عنوان مدیر تو به تو دستور می دهم که به شغل خودت بپردازی، چون که:
"تو یک معلمی و نه یک سرباز "

هاوارد شهید پاسخ می دهد :
 من شاگرد عدالت و سرباز دموکراسی و شرافتم "

او در مقام فرمانده "گروه نجات" به محاصره کنندگان می تازد و در اولین ساعات حمله به عنوان اولین نفر از "فوج نجات" گلوله ای در قلبش می نشیند و ساعتی بعد شهید می شود !
.

 ستارخان اسلحه برنوی او  را که تا آخرین لحظه در آغوشش بوده ، به همراه پرچم شیر و خورشید ایران ، کفنپوش می کند و برای خانواده اش در پرل هابر آمريكا می فرستد.

تبریزی ها هم  بعد از یکصد و ده سال ، هنوز نگذاشته اند که  قبر او لحظه ای از گل هاي تاره ایرانی خالی بماند .


شرافت او را مقایسه کنید با نمایندگانی که، برای پاسپورت آمریکایی و انگلیسی ،
 هر خیانتی به وطن و هموطنان گرسنه شان را توجیه می کنند!شهید هاوارد باسکرویل

میرمصطفا قهرمانی ۱۴مرداد۹۷

منابع :

اسناد دانشگاه پرینستون
"An American hero in Iran"
Howard Baskerville,

By Mark F. Bernstein