به نام خدا

اول آبان سالروز عروج انسانی از تبار مؤمنان صالح و مصداق «رجال صدقوا ما عاهدوا الله علیه» مرحوم استاد آیت‌الله احمد قابل است.
او بدون تردید اسلام‌شناسی ژرف‌اندیش، فقیهی نواندیش، زمان‌شناسی دوراندیش و دغدغه‌مندی خیراندیش بود.
در عمر کوتاهش طرحی نو از دین و شریعت درانداخت، که برای پژوهشگران حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها می‌تواند چراغ راهی برای روز آمد و سازگار کردن دین با زندگی مدرن جوامع بشری باشد.
برخلاف کسانی که اسلام رحمانی را سوغاتی از غرب و برگرفته از نگاه لیبرالیستی و در بستر سکولاریسم می‌دانند، او بر این باور بود که اسلام، دینی رحمانی است و این رحمانی‌بودن در متون دینی به‌صراحت آمده است.  
احمد قابل بر این باور بود که دین از آغاز تاریخ بشر تا پایان، یکی است و پیامبران در هر زمانی، شریعتی جدید آورده‌اند نه دینی جدید.
بنابراین همه پیامبران به «اسلام» دعوت کرده‌اند؛ لکن در حوزه‌ی احکام و دستورات (که شریعت باشد) تفاوت‌هایی داشته‌اند.
مرحوم احمد قابل، شریعت را عقلانی می‌دانست. او می گفت: 

"مهم ترین بحثی که من در مبانی شریعت دارم، بحث «اصالة الاباحة العقلیه» است. به اعتقاد من هیچ امر غیرعقلانی در شریعت پذیرفته نمی‌شود و تمام‌احکام شریعت، مبتنی بر عقلانیت است. یعنی حکم فقهی غیرعقلانی به رسمیت شناخته نمی‌شود. اساساً خدای سبحان به ما اجازه نمی‌دهد به امر غیرعقلانی به‌عنوان شریعت ملتزم باشیم."
احمد قابل بر این باور است که از متون دینی و دیدگاه فقهای سلف می‌توان ‌مبانی عقلانی شریعت را به‌دست آورد و احکام و دستورات شریعت محمدی صلی‌الله‌علیه‌وآله را سازگار با عقل و روزآمد کرد.
در ششمین سال عروج آن انسان وارسته و منادی اسلام رحمانی و شریعت عقلانی، مناسب دیدم آخرین مصاحبه‌اش را که سرکار خانم مژگان مدرس‌علوم (در اواخر سال ۱۳۹۰ برای سایت جرس) انجام داده است، تقدیم دوستان و علاقه‌مندان آن سفرکرده به وادی رحمت الهی نمایم.

هادی قابل
30 مهرماه 1397
@shariat_aghlani