بياييد قدري بينديشيم
📕 ویکتور هوگو یا علامه طباطبایی؟!
✍️ اکبر جباری
بعداز "بینوایانِ" ویکتور هوگو و آن جمله درخشانش که از زبان "ژان وال ژان" گفته شد:
"مرا برای دزدیدن تکه نانی به زندان بردند و پانزده سال در آنجا نان مجانی خوردم! این دیگر چه دنیایی است!!!"
انسان ها دانستند که مجازات و تنبیه مجرمان، میبایست بر اساس شرایط و عوامل محیطی، فرهنگی، اجتماعی و ...تعیین شود و نمیتوان بر اساس یک باور ثابت که ممکن است در همان نگاه دینی، نسخ شده باشد، حکم ثابتی داد، بدون لحاظ شرایط.
حال چرا یک فیلسوف (نه یک فرد معمولی) به این دستاورد و تجربه بشری بی اعتناست و چرا نمی تواند فرق بین ژان وال ژان و خاوری اختلاسگر را دریابد؟
از علامه طباطبایی سوال می کنند آیا بین مجازات یک فقیری که محتاج نان شب است و از سر فلاکت و بدبختی، آفتابهای میدزدد، و کسی که دزد و جنایتکار است و شغلش دزدی است فرقی وجود ندارد؟
پاسخ مرحوم علامه بعد از ذکر توضیحاتی چنین است:
"...فرقی میان کوچکی و بزرگی سرقت نیست و ارتباطی به عوامل و شرایطی که سرقت را بوجود آورده ندارد و میان سرقت یک دزد کهنهکار و عمل یک مرغ دزد یا آفتابه دزد، از نظر این که به یک رکن از ارکان اجتماع صدمه زدهاند تفاوتی نیست."
و وقتی باز سوال می کنند: فردی را بواسطه بریدن دست، سربار جامعه نمودن و به عامل تولیدی کشور زیان زدن با چه منطقی صحیح است؟
پاسخ می دهند:
"باید گوشزد نمود که بریدن دست دزد همان بریدن چهار انگشت غیر ابهام است و در کشور و جامعهای که طبعا اشخاص گوناگون تام الاعضا و ناقصالاعضا وجود دارد و هزاران نوع احتیاجات رنگارنگ پیدا میشود، کار برای یک نفر که تنها چهار انگشت را از یک دست فاقد است، قحط نخواهد بود و بار جامعه سنگین تر و عامل تولیدی کشور لنگ و کندتر نخواهد شد..."
(علامه طباطبایی، مجموعه مقالات و پرسش ها و پاسخها، صص۳۱۴-۳۱۵)
................................
اگر روزی همه آثار تمدنی و فرهنگی بشر بر روی کره زمین، بر اثر حادثهای یا بلایی از بین برود و فقط انسان ها باقی بمانند و صرفا سه کتاب "بینوایان (هوگو)، المیزان (علامه) و الهیات شفا (ابن سینا)" باقی بماند، قطعا من کتاب بینوایان را انتخاب خواهم کرد. چون هم تصویری واقعی از گذشته کره زمین به من خواهد داد، و هم راهکارهای معقولتری برای ساختن دوبارهی زمین به من خواهد آموخت.
https://telegram.me/drakbarjabari
🌹 @Biandishim_yazdizadeh
موضوعات مرتبط: به اندیشان ایرانی یا مسلمان ، به اندیشان خارجی
برگی از سرگذشت و زندگی نامه بزرگان ، نوابغ ، اندیشمندان و مشاهیر ایران و جهان .
داستان هایی از زندگی آنان که از توان فکری خود بیشتر بهره گرفتند و در عرصه تکامل ، تحول آفریدند .
«كسي كه داراي عزمي راسخ است ،جهان را مطابق ميل خويش عوض مي كند. »
(گوته)