بخش سوم

رویدادهای مهم مرتبط با شهید مدرس

1. 1338 هـ .ق / 1298ش

الف) مبارزه مدرس با قرارداد 1919؛

ب) تأیید میرزا كوچك خان از سوی مدرس.

2. 1339 هـ .ق / 1300ش

الف) افتتاح دوره چهارم مجلس و انتخاب مدرس به نایب رئیسی مجلس. 

3. 1342 هـ .ق / 1302ش

الف) سیلی خوردن مدرس از دبیر اعظم بهرامی؛

ب) استعفای ملك‌الشعرای بهار از نمایندگی مجلس بر اثر توهینی كه به مدرس شده بود (كه مورد قبول قرار نگرفت).

4. 1343 هـ .ق / 1304ش 

الف) بر اثر درگیری‌هایی میان وهابی‌ها و ملك حسین شریف مكه، سعودی‌ها برخی از شهرهای عربستان از جمله مدینه را بمباران كردند كه مدرس یك روز را در ایران تعطیل عمومی اعلام كرد. (مدرس و سیاست‌گذاری عمومی، صص 235 ـ 240) 

(«مدرس مدت‌ها فلسفه تدریس می‌کرد. در زندان خواف (حوالی مرز ایران و افغانستان) برای عده‌ای از مأموران قلعه‌ای كه در آن به سر می‌برد، درس مثنوی می‌گفت. وی اشعار مخصوصاً غزلیات شعرای بزرگ ایران نظیر مولوی، سعدی، حافظ و خیام را بسیار دوست داشت و بسیاری از این غزل‌ها را از حفظ بود و گاه به آن ها استناد می‌كرد، خود نیز گاهی شعر می‌گفت». (شهید مدرس، ماه مجلس، ص 48)

(«حوالی غروب بیست و هفتم رمضان 1356 هـ .ق مطابق با 10 آذر 1316 شمسی سه جنایت‌كار خبیث به نام‌های جهانسوزی، خلج و مستوفیان به‌عنوان دیدن به نزد مدرس می‌روند و او را در 69 سالگی به شهادت می‌رسانند. پس از آن، جیب‌های سید را وارسی كردند و تنها دارایی او را كه 36 ریال بود، بیرون آوردند كه 12 ریال آن صرف مخارج كفن و دفن او شد و آنگاه به تهران چنین مخابره كردند: مدرس به علت بیماری فوت نموده است». (همان، صص 162 ـ 164)

(«اولین كسی كه از ماجرای شهادت مدرس پرده برداشت، شیخ الاسلام ملایری، نماینده مردم ملایر بود كه روز شنبه 26 مهرماه 1320 به این ماجرای غمناك اشاره كرد». (همان، صص 164 و 165)

(«نخستین جلسه محاكمه قاتلان آن شهید از صبح روز شنبه 3 مرداد ماه 1321 در تالار دیوان كیفر تشكیل و آغاز به كار نمود. در این محاكمه ـ كه جنبه تشریفاتی و ساختگی داشت‌ ـ عاملان فاجعه هر یك به 15 سال زندان محكوم شدند كه بعداً مورد عفو ملوكانه قرار گرفتند»! (همان، ص 165)

(«مزار مدرس چندین بار مرمت و بازسازی گردید، تا آن كه حضرت امام خمینی(ره) در ضمن حكمی تاریخی، تولیت آستان قدس رضوی را ملزم ساختند تا بر مقبره آن شهید، بارگاهی شكوهمند و در خور شأن آن اسوه ستیز با ستم ساخته شود كه فرمان ایشان تحقق یافت كه اكنون مدفن آن مدرس دیانت و سیاست، زیارتگاه امت مسلمان است». (همان)

(«انقلاب مشروطه با هدف تغییر و اصلاح ساختار سیاسی كشور آغاز شد و مقدمات تأسیس نخستین مجلس شورا را فراهم كرد. این كار در تاریخ 10 شهریور سالِ 1285 با تدوین نخستین قانون انتخابات در كشور به ثمر نشست و پس از گذشت یك هفته، یعنی در هفدهم شهریور همان سال، با توشیح و تأیید مظفرالدین شاه به قانون انتخابات در ایران رسمیت یافت». (مجید سائلی کرده ده، قوانین انتخاباتی مجلس در ایران، ص 23)

(«هفتم خرداد ماه 1359، اولین دوره مجلس شورای اسلامی افتتاح گردید».

(هفته‌نامه همشهری جوان، 4 خرداد 1387، ش 167، ص 50)

مجلس شورای اسلامی، مطابق اصل 62 قانون اساسی تشكیل شد و به درجه اعتبار و مشروعیت رسید. البته این مجلس ابتدا مجلس شورای ملی نام داشت كه با تجدید نظر در سال 1368، به «مجلس شورای اسلامی» تغییر نام یافت.

(«مجلس چیز غریبی در تاریخ ایران نیست. «مهستان» اشكانیان كه در حقیقت تركیبی از مجلس بزرگان و شاهزادگان بود، قدیمی‌ترین مجلس غیر انتخابی كشور به حساب می‌آید؛ چیزی شبیه مجلس سنای امروزی بعضی از كشورها. اولین مجلس به تمام معنا دموكراتیك كشور، بعد از انقلاب اسلامی شكل گرفت». (همان)

 ادامه دارد....