امیرخسرو پسر امیر سیف‌الدین محمود دهلوی از شاعران پارسی‌گوی هندوستان است. او در سال ۶۵۱ (هجری قمری) در پتیالی هند زاده شد و به سال ۷۲۵ (هجری قمری) در دهلی درگذشت. وی ملقب به سعدی هند و تخلص او "طوطی" است. امیرخسرو بر زبان‌های فارسی، عربی، ترکی و سانسکریت تسلط داشت.

پدر امیرخسرو از مردم کش ترکستان بود و در غایله مغول به هند گریخت. امیرخسرو دوران کودکی و نوجوانی را با فراگرفتن زبان و ادب فارسی در دهلی گذراند و پس از چندی در حلقه ارادت شیخ نظام‌الدین اولیا درآمد، او در غزل از سعدی پیروی نموده و از الفاظ و معانی شاعران متصوف ایرانی سود می‌جست.

دیوان اشعار امیرخسرو مشتمل بر پنج قسمت است:

تحفةالصغر

وسط‌الحیوة

غرةالکمال

بقیهٔ نقیه

نهایةالکمال

امیرخسرو به نظامی گنجوی اعتقادی تام داشت و به تقلید او خمسه‌ای ساخته‌است:

مطلع‌الانوار: بر وزن و شیوه مخزن‌الأسرار

خسرو و شیرین

مجنون و لیلی

آیینه اسکندری: بر وزن و شیوه اسکندرنامه

هشت بهشت: به تقلید از هفت پیکر

امیرخسرو دارای تصنیف‌ها و منظومه‌های دیگری نیز به شرح زیر است:

قران‌السعدین

نه سپهر

مفتاح‌الفتوح

مثنوی خضرخان و دولرانی: عشق‌های خضرخان پسر علاءالدین با دولرانی دختر امیر گجرات

اشعار زیر را هم بدو نسبت داده‌اند:

قصیده شکوائیه

ماتم غم

آینه‌داری دل 

منبع:محمد سعید مسلمی - http://www.mihandocument.com/post/348